Anton de Lange herdenking samen met basisschool De Zwaluw

6 mei

Anton de Lange monument aan de Nesserlaan

“Op de Nesserlaan staat een klein monument ter nagedachtenis aan Anton de Lange,” vertelt Hugo van der Kooij. “Het verhaal daarachter is eigenlijk best bizar. Op 5 mei 1945 kwam er een einde aan de oorlog, maar ook daarna waren er nog schermutselingen, ook in Nieuwer-Amstel, aan de Nesserlaan.

Er kwam een seintje binnen bij de Binnenlandse Strijdkrachten, vanuit het kwartier in de Rondehoep in Ouderkerk, dat er nog vier SS’ers actief waren op de Nesserlaan bij de Bovenkerkerweg. Zij waren bezig fietsen te vorderen van voorbijgangers. Dat was voor de BS aanleiding om met drie man die kant op te gaan.

Anton de Lange was één van hen. Hij was enorm gedreven. Samen met zijn kameraden werd hij door bewoners over de Amstel gezet. Vervolgens rende hij, vol overtuiging, door de weilanden richting de Bovenkerkerlaan, langs de Nesserlaan. Dat was geen makkelijk terrein en onderweg verloor hij zijn helm. Dat bleek later van grote invloed. Anton kwam als eerste in het zicht van de SS’ers, die zich hadden verschanst bij de boerderij van Schrama, vlakbij de Nesserlaan, in de buurt van Bouwlust, dicht bij de Bovenkerkerweg. Hij lag in de sloot en stak zijn hoofd boven het maaiveld uit. Op dat moment werd hij geraakt door twee kogels van een Duitse SS’er.

Door de jaren heen is zijn verhaal vastgelegd door lokale auteurs en betrokkenen. Zo besteedt Tini Visser er aandacht aan in haar boek, en hebben meneer Groeneweg en de heer Van Schaik in tijdschriften van de Vereniging Historisch Amstelveen uitgebreid stilgestaan bij deze herdenking. Het laat zien hoe een ogenschijnlijk klein moment toch breed wordt gedragen.”

Over de herdenking en het monument

“Het blijft natuurlijk speculeren hoe het anders had kunnen lopen,” zegt Hugo. “Maar wat bijzonder is, is dat er op de Nesserlaan een klein, maar heel terecht monument staat. Elk jaar staan de leerlingen van groep 7 en 8 van openbare basisschool De Zwaluw uit Nes aan de Amstel bij dit monument stil. Zij dragen zelfgeschreven gedichten en verhalen voor. Daarbij zijn de burgemeester van Amstelveen aanwezig en soms ook de burgemeester van Ouderkerk aan de Amstel, samen met een kleine groep belangstellenden, ouders en leerkrachten. Bijzonder is dat ook de familie van Anton de Lange nog altijd aanwezig is. Zijn halfbroer Ton en zijn neef Jos zijn er ieder jaar bij. Dat maakt het extra persoonlijk.

De school speelt echt de hoofdrol in de Anton de Lange herdenking. Al meer dan twintig jaar gebruiken zij dit moment om met de kinderen stil te staan bij herdenken en vrijheid. Het is onderdeel van hun onderwijs. Ze maken er lessen over en sluiten het vaak af met een bezoek aan het Nationaal Ereveld in Loenen.

Amstelveen Oranje ondersteunt de herdenking waar nodig. “Wij faciliteren vooral” legt Hugo uit. “We zorgen voor de praktische zaken: hekken, verkeersregelaars, het tijdelijk afsluiten van de weg en geluidsvoorziening bij het monument. Ook het onderhoud van het monument krijgt aandacht. Samen met de gemeente Amstelveen en het wijkteam wordt het monument netjes bijgehouden. Het groen wordt verzorgd, het ziet er altijd goed uit. Dat draagt bij aan de waardigheid van het moment.

Op 6 mei aanstaande vindt de herdenking opnieuw plaats voor de kinderen en familie (besloten).