Boek legt bijzondere geschiedenis van Joods Amstelveen vast
- 1 dag geleden
- 2 minuten om te lezen
Interview Amstelveens Nieuwsblad 1 juli 2026
Met het boek Hoop en Wanhoop: Het Joodse leven in Amstelveen van 1930 tot 1970 heeft wetenschapper en hoogleraar Joodse Studies Bart Wallet de geschiedenis van de Joodse gemeenschap in Amstelveen in één samenhangend verhaal vastgelegd. In een interview met het Amstelveens Nieuwsblad vertellen Bart Wallet en Hugo van der Kooij (initiatiefnemer Nooit meer teruggekomen) hoe het boek tot stand kwam en waarom juist de lokale geschiedenis zo belangrijk is.
De vraag aan Wallet was om de Joodse geschiedenis tijdens de 2e wereldoorlog vast te leggen. Naast het monument ‘Nooit meer teruggekomen’ waar jaarlijks de Jom Hasjoa herdenking wordt gehouden, is het vastleggen van de geschiedenis voor toekomstige generaties belangrijk. Wallet verbreedde dat oorspronkelijke plan door niet alleen de oorlogsjaren, maar ook de voorgeschiedenis én de wederopbouw na 1945 te beschrijven.
In het interview wordt duidelijk hoe vanaf de jaren dertig een nieuwe Joodse gemeenschap ontstond in Amstelveen. Nederlandse Joden uit Amsterdam en gevluchte Duitse Joden bouwden hier samen een nieuw bestaan op. Juist die samenwerking maakte Amstelveen bijzonder. Tegelijkertijd beschrijft het artikel de scherpe tegenstellingen van die tijd, met de opkomst van de NSB in dezelfde nieuwe woonwijken.
Ook de oorlogsjaren komen uitgebreid aan bod. Wallet legt uit waarom relatief veel Joden uit Amstelveen de Holocaust overleefden en hoe de keuzes tussen vluchten, onderduiken en blijven vaak slechts een klein verschil maakten tussen leven en dood. Het artikel bevat daarbij het indrukwekkende verhaal van de 17-jarige Dieter Heidenheim, die via een gevaarlijke overtocht naar Engeland wist te ontsnappen. Zijn persoonlijke aantekeningen maken zijn verhaal extra bijzonder.
Na de bevrijding richt het artikel zich op de opmerkelijke veerkracht van de Joodse gemeenschap. Ondanks de enorme verliezen werd het Joodse leven vanaf de jaren vijftig opnieuw opgebouwd. Nieuwe inwoners, sociale activiteiten en uiteindelijk ook religieuze voorzieningen legden het fundament voor de bloeiende Joodse gemeenschap die Amstelveen vandaag kent.
Lees het volledige interview in het Amstelveens Nieuwsblad. Hier komt nog link.
Tot slot onderstreept burgemeester Tjapko Poppens bij de presentatie van het boek het belang van deze lokale geschiedenis. Het gaat niet over een ver verleden op afstand, maar over de straten waarin Amstelveners vandaag leven. Juist daarom is het volgens hem én Bart Wallet belangrijk dat deze verhalen verteld en doorgegeven blijven worden.
